Weetje

We bevrijen vaak onze geliefde op een manier die we zelf opwindend zouden vinden als de ander dat bij ons zou doen. Dat geldt zowel voor mannen als voor vrouwen. blz. 172

Tip:

Girls on top! Er verandert nogal wat tijdens de overgang. Ook de banden waaraan je baarmoeder en blaas hangen, verslappen. De positie van deze organen verandert. Dat kan pijn geven tijdens het vrijen. Misschien ben je gewend om je in de missionarishouding over te geven aan je lusten. Maar als je bovenop zit, kun je beter het tempo en de diepte van de aanraking bepalen.

Weetje:
Er blijkt geen aantoonbaar verband te zijn tussen het begin van de overgang en het moment van je eerste menstruatie. Ook het moment van en het aantal zwangerschappen lijkt weinig voorspellende waarde te hebben voor de start
van je overgang.

Ik neem de eindeloos lange to do list in handen. Een huilbui dringt zich aan me op. Een huilbui? Waar slaat dat nou weer op? Er is geen enkele aanleiding voor.

Onmiddellijk begin ik mijn blessings te counten. Ik heb een dak boven mijn hoofd – al moet het binnen nu en gauw helemaal opnieuw worden ingericht want ik kan die verzameling van de afgelopen dertig jaar niet meer aanzien: wat een troep. Ik heb geen schulden (wel een hypotheek maar die is nog steeds op te brengen). Ik ben gelukkig in de liefde (en heb de laatste tijd bijzonder weinig aan te merken op mijn geliefde). Mijn kids gaan lekker (ik zou een nervous breakdown nabij zijn als een van hen nu de kuren zou vertonen die ze enkele jaren geleden vertoonde). Kortom, de basis is op orde.

En, ik heb vannacht goed geslapen. Eigenlijk mag de vlag wel uit want zo vaak maak ik geen vijf, zes uur achter elkaar meer… Ik zou me goed moeten voelen, blijmoedig, gelukzalig zelfs. Waarom dan toch het gevoel ieder moment in janken te kunnen uitbarsten? Ik ben nota bene geen jankerd. Nooit geweest.

Het is gewoon een kwestie van gestaag doorgaan, spreek ik mezelf werklust in. Ik ben niet snel, maar kom uiteindelijk toch als eerste over de finish . Daar kan ik op bouwen. Dus huppetee… Maar nee. Nee, ik besluit ferm dat vandaag gewoon weer een off-day is. Een geoorloofde vrije dag, in een reeks die steeds langer wordt.

Als ik de kamer van mijn zestienjarige dochter in loop, valt mijn oog op haar strip anticonceptiepillen. Mijn huisarts wilde die mij nog voorschrijven. Met deze remedie zou ik door de perimenopauze heen glijden als een jongeling van een ingezeepte glijbaan. Maar ik schudde nee. Ik wilde het nog effe aankijken… Nu word ik overvallen door gretigheid: Precious! Hormonen! En voor ik me bedenken kan, heb ik een strip uit de voorraad van mijn dochter te pakken.

Ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15 staat er op. Wat is dat in hemelsnaam? De hormonen die ik zoek hebben termen als estradiol* en progesteron, daar heb ik nu te weinig van. Ik heb geleerd dat als iets geen estradiol heet, het geen estradiol IS. Dat ik dan te maken heb met een farmaceutisch kunststukje dat een poging doet om estradiol na te bootsen.

Dus die strip, die stop ik weer terug in het doosje.
Maar ik baal er wel van. Want hoe kom ik nou uit deze aanhoudende dip? Door mezelf bij kop en kont te pakken en het retraitehok in te kwakken (de sauna). Daar kwam ik er al druipend van het zweet (vooral in mijn gezicht ) achter dat ik inmiddels te lang werk doe dat ik helemaal niet leuk vind, dat ik helemaal niet goed kan. Werk, waar mijn hart niet van openspat; dat mijn energiemanagement te zwaar belast, in deze fase van de overgang.

Dus actiepunt nummer een was: weg met dat werk. Ik ben zelfstandig ondernemer, dus dat kan ik gewoon doen.

Zo gezegd, zo gedaan. En warempel. De zon schijnt weer. Ik kan me bijna niet meer voorstellen dat ik het ben die het bovenstaande heeft geschreven. Ik zit gewoon te swingen op mijn bureaustoel, wellustig proevend aan woorden die geschikt zouden kunnen zijn voor deze blog. Als een jeugdige blom pluk ik de dag.

©Saron Petronilia

*een van de drie oestrogenen.

Je zult ze maar de kost moeten geven, de mannen en vrouwen die maar blijven voort hollen en ploeteren en ondertussen steeds minder contact hebben met zichzelf. Het is het gedrag dat met succes leidt tot bijvoorbeeld burnout. Maar liefst 12 procent van de werknemers tussen de 25 en 34 jaar zet om die reden zijn of haar carrière tijdelijk on hold. Soms meerdere keren.

In een latere fase van ons leven is zeuren nog steeds not done. We zwijgen liever over onze leeftijdsgerelateerde klachten (noem het de overgang) die zo rond je vijfenveertigste hun aanvang nemen. Erover zeuren betekent dat je toegeeft met een been in het graf te staan. Dat laat je wel uit je hoofd!

En mannen? Die houden al helemaal hun mond. Hoewel ook zij last kunnen hebben van opvliegers en nachtzweten… Het imago van de altijd presterende seksueel licht ontvlambare adonis wordt liever gedragen – al gaan ze er vreselijk onder gebukt – dan ontkracht.

Een deel van het ‘probleem’ zit ‘m in het gebrek aan kennis onder ons mannen en vrouwen. Zo denkt menige vrouw dat de ‘leeftijdgerelateerde klachten’ pas beginnen als ze is gestopt met menstrueren. Onderzoek toont echter aan dat die klachten zich juist heviger manifesteren in de periode dat ze nog menstrueert.

We blijven poetsen met die woeste zweetuitbraken, vermoeidheid, gejaagdheid, prikkelbaarheid, hartkloppingen, duizeligheid, neerslachtigheid, slapeloosheid, hoofdpijn of spier- en gewrichtsklachten. We gaan steeds meer verzuimen laten de CBS cijfers zien. We boeten steeds meer in aan levenslust en zelfwaardering..

Zeuren niet… alleen maar omdat we niet weten dat de verschijnselen massaal worden ondergaan. En nog veel erger, omdat we niet weten dat we er iets aan kunnen doen. We kunnen echter het gevoel behouden zelf achter het stuur van ons leven te zitten. Zowel privé als in ons werk.

Begin met zeuren! IJver voor een maandelijkse zeurdag bij je werkgever ☺. Maar blijf er niet in steken. Serveer tegelijkertijd kennis over leeftijdgerelateerde klachten. Weet dat er op dit moment 1,5 miljoen vrouwen zijn met leeftijdsgerelateerde klachten en evenzovele mannen.

Vuist in de lucht ☺
Saron Petronilia

Op 30 september geef ik de training Wijs in de Overgang.

Hieronder wat cijfermateriaal uit het grootschalige wetenschappelijke onderzoek rondom de overgang ‘Welzijn en seksualiteit in de overgang’, het proefschrift van psychologe Anna Oldenhave uit 1991. De informatie is afkomstig van uitgebreide data van 6622 vrouwen van 39 tot 60 jaar in de gemeente Ede.

Wat blijkt? 41% van de nog regelmatig menstruerende vrouwen heeft last van opvliegers en nachtzweten. Bij vrouwen die onregelmatig zijn, komen opvliegers en zweten vaker voor naarmate de maanstonden langer op zich laten wachten. Maar liefst 85% van de vrouwen die een half jaar tot twee jaar geleden voor het laatst menstrueerden heeft last van opvliegers en nachtzweten.

Het aantal vrouwen dat er last van heeft, neemt af als de maandelijkse bloedingen definitief voorbij zijn. Al met al heeft 57% van de vrouwen voor wie menstrueren tien jaar of langer geleden is, nog steeds opvliegers.
Helaas bestaat er geen portie opvliegers waar iedere vrouw doorheen moet. Zoveel verschillende kapsels, zoveel verschillende porties. De ene vrouw kent het fenomeen niet of nauwelijks, terwijl de andere veelvuldig opvliegers heeft en dan ook nog eens jarenlang.

Maar vrouwen moeten zich niet aanstellen. Zo erg zijn die opvliegers en zo nou ook weer niet. Of toch wel? Liet eerder onderzoek zien dat de overgang weinig invloed had op het gevoel van welbevinden, dit grootschalige onderzoek maakte duidelijk dat hoe meer vrouwen last hebben van opvliegers en nachtzweten hoe meer ze ook last hebben van de andere overgangsklachten.

De meeste klachten worden dan ook gevonden bij vrouwen die nog menstrueren. Vooral de groep vrouwen die onregelmatig zijn en al last heeft van opvliegers en (nacht)zweten, wordt royaal bediend. De periode voordat de menstruatie voorgoed voorbij is, geeft vaak meer klachten dan wanneer de menopauze is bereikt.

Vrouwen met veel opvliegers en (nacht)zweten hebben meer last van vermoeidheid, gejaagdheid, prikkelbaarheid, hartkloppingen, duizeligheid, neerslachtigheid, slapeloosheid, hoofdpijn en spier- en gewrichtsklachten. En, die klachten blijken ons algemeen welbevinden negatiever te beïnvloeden dan de die ‘temperatuurswisselingen’ zelf.

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat vrouwen die geen baarmoeder meer hebben maar nog wel een of beide eierstokken dat ze meer last hebben van overgangsverschijnselen dan vrouwen met baarmoeder. Ze hebben vaker opvliegers. Vaginale droogheid komt zelfs vier keer vaker voor. Vrouwen die nog regelmatig menstrueren hebben overigens minder last van vaginale droogheid en pijn bij het vrijen dan hun seksegenoten die het maandverband al een tijdlang niet meer nodig hebben gehad.

Uit wetenschappelijke publicaties van gynaecoloog dr.Peter van de Weijer (die is geëmigreerd naar Nieuw Zeeland) komen de volgende cijfers naar voren. Die zijn onder meer gebaseerd op een lezersonderzoek naar de beleving van de overgang van het tijdschrift Margriet uit de jaren tachtig.

Belangrijkste overgangsklachten % Vrouwen
Opvliegers/nachtelijke transpiratie 72 – 86%
onregelmatige menstruatie 63%
pijn in de gewrichten 53%
dikker worden 52%
lusteloosheid 43%
prikkelbaarheid 40%
slaapproblemen 38%
depressieve gevoelens 38%
hoofdpijn 36%
minder zin in seks 33%
spontaan urineverlies 26%
drogere vagina 17%
pijn bij vrijen 11%

Op een goede dag besloot schrijver dezes tot een klein onderzoek op Twitter (sociale media). Welke moeder in deze leeftijdcategorie met jong spul thuis wilde enkele vragen beantwoorden? Ten behoeve van dit boek. Binnen een paar uur reageerden vele mogelijke respondenten. De korte actie leverde 19 ingevulde formulieren op.

Het onderzoekje is natuurlijk helemaal niet wetenschappelijk verantwoord, maar het beeld dat er uit naar voren komt, komt overeen met de inhoud van de talloze gesprekken en interviews die eerder zijn gehouden. De mama’s scoorden zichzelf met de vragenlijst ‘Beoordeel jezelf’ (op blz. 44 en 45) en beantwoordden vervolgens nog enkele vragen. Driekwart van hen bevond zich in de overgang. Voor de meesten bleek dat een verrassende uitslag.

Dat is niet zo verwonderlijk natuurlijk, want er circuleert zo weinig kennis over dit fenomeen dat de meeste vrouwen denken dat als ze heel veel opvliegers hebben en hun menstruatie achterwege blijft ze pas in de overgang zijn. De moeders kenden ook het verschil niet tussen de overgang en de menopauze. Ja, eentje. (Hoera)

Een enkeling van de grote groep had wel eens een opvlieger gehad maar de meesten niet. Dus de overgang was voor hen een ver van hun bed show, dachten ze. Ze scoorden echter hoog op de minder bekende overgangssymptomen zoals hevige menstruatie, veranderende menstruatie, PMS-klachten, vocht vasthouden, pijnlijke borsten, hartkloppingen, slaapstoornissen, snel geïrriteerd zijn, stemmingswisselingen, concentratieproblemen, vergeetachtigheid en spier- en gewrichtspijn.

De vrouwen die meededen aan het onderzoekje nemen vrijwel allemaal regelmatig tijd voor zichzelf. Van enkele vijf-minuten momentjes per dag, geregelde meditaties in de week tot hele cursussen. Om te komen tot zelfreflectie, tot een idee van: hoe gaat het met mij? Ze hebben de uiteenlopende symptomen over het algemeen wel eerder bij zichzelf geconstateerd, maar nimmer de link gelegd met de overgang. Ze weten de verschijnselen (en klachten) aan de veeleisende combinatie van werk en jonge kinderen.

Er zaten natuurlijk ook moeders tussen die helemaal geen tijd hebben om de tijd te nemen voor zichzelf. Het eigenlijk heel vanzelfsprekend vinden dat dat er nou juist bij inschiet. Die vliegen net als de anderen van hot naar haar tussen school en clubjes, werk, huishouden, relatie en weer terug. Een moeder heeft ingegrepen en is gestopt met haar baan van drie dagen in de week. Zij zegt: ‘Hoe heb ik hier ooit drie dagen bij kunnen werken?’

Het spreekt bijna voor zich, maar de meesten hebben zich voor de conceptie niet echt beziggehouden met het idee dat ze in de overgang is als haar kinderen nog jong zijn. ‘Er wordt ook weinig of niets over geschreven of gesproken’, reageert een van hen terecht. Een moeder heeft er juist wel over nagedacht. Haar kleinkinderen zullen niet zo heel lang van haar kunnen genieten, vermoedt ze.

Wat het meest opvalt in de antwoorden op de bijgeleverde vragenlijst, is dat deze moeders het helemaal niet nodig vinden dat hun directe omgeving rekening met hen houdt. Er wordt meestal nog wel gepraat met de papa over vermoeidheid of geïrriteerdheid en dergelijke. Maar op begrip rekenen de mama’s niet, en krijgen ze ook niet. Een van hen zegt: ‘Dan roept mijn man: ‘Je moet naar de dokter.’ Slechts een enkeling jubelt over een begripvolle man of zelfs ‘mijn grootste fan’.

Aan de kinderen wordt helemaal niets gevraagd dat lijkt op een snufje consideratie voor mama’s ‘zwaardere’ momenten. Moeders willen hun spruiten niet lastigvallen met hun dips. Of ze vinden dat de kids al genoeg hebben aan zichzelf. En de meesten reageren met: het is toch mijn probleem?

We ploeteren gewoon voort terwijl we ons minder vrolijk voelen en minder geduldig zijn dan voorheen. De moeders hebben gelukkig weinig last van schuldgevoelens richting hun kinderen. It’s all in the game. Een van hen vind de gedachte aan schuldgevoelens alleen al te ridicuul voor woorden. ‘No way, ze zeuren net zo hard als ik’.

Sommige moeders leggen de kinderen wel uit dat mama niet in goede doen is, of zoals een moeder plastisch omschrijft ‘zich weer gedraagt als the bitch from hell’. Dat zijn overigens de moeders die vermoedden dat de overgang ‘er aan zat te komen’. Veel vermakelijks valt er voor de mams van vijftig natuurlijk ook te beleven. Zij krijgen reacties als: ‘Je ziet er nog helemaal niet zo oud als een omaatje uit hoor, mam’ en ‘Mam, beloofd! Ik zal je nooit oma gaan noemen’. Of: ‘Ik ben in ontwikkeling, jij in afwikkeling’.

Het zijn uiteraard de gezellige kletsmomentjes met de kinderen, het zien opgroeien, de gezamenlijke activiteiten tot en met het kijken naar het nageslacht dat dartelt door de natuur, op het sportveld of in de turnzaal, dat deze oudere mama’s de energie geeft om door te gaan. En de vriendinnen. Die bieden hen een luisterend oor, soms zelfs hilarische herkenning van de perikelen van deze menopuberteit*.

*menopuberteit is bedacht door een van de respondenten.

Bestel Alles wat je moet weten over de overgang à € 19,95 nu!

Verander je in langzaam maar zeker van een ‘stoute’ meid in een ijskoningin, vraag je je misschien ongerust af. Ook omdat in onze samenleving het idee heerst dat vrouwen van een zekere leeftijd niet meer geïnteresseerd zouden zijn in seks. Cougars (mannen die op oudere vrouwen vallen) en vrouwen met een verse geliefde weten echter wel beter.

Vrouwen die te maken hebben met overgangsverschijnselen zoals stemmingswisselingen en slapeloosheid ervaren niet te min een afnemend libido. Zeker als je geliefde nog wel seksueel in je is geïnteresseerd, maak je je zorgen over je relatie. En stiekem heb je ook nog eens de handen vol aan jezelf. We praten er liever niet over, laat staan dat we er gewoon over doen.

Maar we ontdekken naast lichamelijke ongemakken dat we ons niet meer goed kunnen concentreren, regelmatig afspraken vergeten, niet meer echt kunnen luisteren naar allerlei gebabbel. We hebben tijd nodig voor onszelf. Ons hoofd staat eenvoudigweg niet naar seks.

Je lustgevoelens komen echt wel terug, zeker als je er in minder turbulente tijden werk van maakt. Wees creatief! In je up of met je geliefde. Als je er de brui aan geeft, verdwijnt de lust. If you don’t use it you’ll loose it. Door (solo) seks kun je bovendien spanning ontladen. Je energie stroomt dan weer lekker door je lijf en je kunt er weer effe tegen.

Het bijzondere is ook dat er stikstofmonoxide, een neurotransmitter, vrijkomt in je bloedvaten als je geniet. Hierdoor krijgt de bloedstroom een impuls en daar heeft je hele systeem profijt van.

De ontdekking van de effecten van deze stoffen heeft onder meer geleid tot die blauwe potentiepil. Als je plezier hebt, komt er ook een morfineachtige stof vrij die gevoelens van euforie vergroot en pijn verzacht. Dat wil je jezelf toch niet onthouden?

Neem daarbij dat bij veel vrouwen het sekshormoon testosteron – ja die maken wij ook aan - meer gezicht krijgt als gevolg van verminderde niveaus van het hormoon oestrogeen. Dus geef niet op. Begin in ieder geval met dagelijks veelvuldig aan- en ontspannen van je bekkenbodemspieren. (Waarmee je onder andere je plas ophoudt.) Dat zorgt voor meer bloeddoorstroom en stimulans in de genitale zone. Wie weet wat daar nog meer van komt☺.

Saron Petronilia
Auteur van Het Eigen Wijze Vrouwenboek
www.petronilia.nl

Bestel nu een gesigneerd exemplaar van Het Eigen Wijze Vrouwenboek. Je krijgt haar per omgaande thuis gestuurd.

Deze blog verscheen eerder in de nieuwsbrief van Care for Women.

Je wordt geboren met vrouwelijke genitaliën en, minder zichtbaar, met vrouwelijke hersenen. In de baarmoeder dobberen meisjes en jongetjes de eerste acht weken rond met overeenkomstige hersentjes. Vrouwelijke. Zodra de testikels van het jongetje het hormoon testosteron in grote hoeveelheden gaat produceren, wordt korte metten gemaakt met het vrouwelijke ervan.

De hersencellen van de meisjesfoetus blijken in de baarmoeder meer verbindingen te maken in de communicatiecentra en emotieverwerkende gebieden dan die van de jongensfoetus. Je wordt dan ook geboren met meer aanleg dan jongetjes om vaardigheden op het gebied van communicatie te ontwikkelen. Tijdens je peuterdom produceren je petieterige eierstokken grote hoeveelheden oestrogeen, vergelijkbaar met die van de volwassen vrouw. Die bevorderen verdere groei en ontwikkeling van de eerdergenoemde gebieden. In je vruchtbare jaren badderen de hersenen heerlijk in de oestrogenen: we zijn gericht op communicatie, emotie en zorg.

Als gevolg van de zich terugtrekkende oestrogenen tijdens de overgang verandert er nogal wat in je hoofd. En dat is te merken. Bijvoorbeeld doordat de hypothalamus, een klier gelegen in hersenen, ervan van slag raakt. In een poging je lichaamstemperatuur op peil te houden, geeft die regelmatig een dotje gas te veel. Het gevolg: opvliegers en nachtzweten.

Kon je multitasken als de beste, tijdens de overgangsfase kun je dat wel vergeten. Je vergeet letterlijk meer dan je lief is, kunt je niet meer zo goed concentreren. Misschien denk je zelfs: “Ik word toch niet dement?” Je kunt ook al niet meer zo goed naar onbelangrijk gebabbel luisteren. En dat alles laat je niet koud. Nee, je hebt er een zorg bij. Want is er met je aan de hand? Zo nu en dan belandt je wellicht zelfs in een emotionele rollercoaster. Voor je het goed en wel beseft, schiet je uit je slof.

Het antwoord: je bent in verbouwing. Langzaam maar zeker zul je ‘ontwaken’ je uit een jarenlange zorgtoestand. Nu gebeurt dat meestal nog met horten en stoten. Vooral voorafgaand aan je menstruatie. Aan de horizon gloort echter een nieuwe jij. Vrouwen die de menopauze voorbij zijn – het jaar dat ze niet meer ongesteld zijn geweest – geven aan dat ze zich niet alleen gelijkmatiger voelen maar ook dat ze meer focus hebben op wat ze zelf willen (bereiken). Ze zeggen een tweede jeugd te ervaren.

De terugtrekkende oestrogenen maken je hersenen minder ‘vrouwelijk’, zoals de mannelijke hersenen minder mannelijk worden door de afname van testosteron. Vrouwen worden minder zorgzaam terwijl mannen gemakkelijker wat zorgtaken op zich nemen. Na de verbouwing blijkt dat we meer op elkaar zijn gaan lijken.

Saron Petronilia

Bestel nu Het Eigen Wijze Vrouwenboek en je krijgt haar gesigneerd thuisgestuurd.

www.petronilia.nl

Bestel Het Eigen Wijze Vrouwenboek nu.

Deze column verscheen eerder in de nieuwsbrief van CareforWomen