Hebben wij vrouwen belang bij het taboe op de overgang?
Soms vraag ik me wel eens af wie er belang heeft bij het taboe op de overgang.
M: “Als je in de overgang zit, ben je oud en gerimpeld.” S: “Als je in de overgang bent, ben je afgedaan.” M: “Als je in de overgang zit, ben je een oma.” S: “Het is afgelopen, uit met je sexyness.” M: “Als je in de overgang zit, kun je niets meer ondernemen. Je telt niet meer mee.” S: “Het leven is voorbij.” S: “Je bent te laat.” M: “Boot, misstap, verzopen in het leven..” S: “Ga maar vast achter de geraniums zitten..” M. “Afvallen lukt ook al niet. M: “En seks? Hou op zeg welke man/vrouw wil jou nou nog? S: “Vaginale droogheid, dat is wat rest.” M: “Wijsheid? Waar haal je die wijsheid vandaan? S: “Hysterie!” M: “Opvliegers worden aangezien voor orgasmen.” S: “Opsluiten, al die vrouwen! Net als vroeger.”
Het is een stukje uit een chat die ik van de week had met M. We hebben er even smakelijk om gelachen.
En dat kunnen wij vrouwen ook best wel: smakelijk lachen om allerlei uitwassen van de overgang. Dat is het fundament onder het succes van het theaterprogramma Hormonologen.
Maar geen van allen kijken we er reikhalzend naar uit. Serieus stilstaan bij de effecten die de overgangssymptomen op ons kunnen hebben, dat is al gauw te veel gevraagd. Da’s meer iets voor Gooise vrouwen die niets te doen hebben, leerde ik onlangs op Twitter.
Het lijkt erop dat we liever onze kop in het zand steken dan dat we ons informeren over die vermaledijde overgang. Zodra iemand ernaar hint, is onze Pavlov-reactie: ontkennen.
Zelf vond ik dat de verkoopster die op opvliegers doelde – terwijl ik het gewoon warm had ☺ – aan een brilletje moest. “Kijk nog een keer goed”, zond ik een gedachte naar haar. “Daar ben ik te jong voor. Ik moet mijn leren jas uittrekken.”
“Daar ben ik nog te jong voor.” “Ik blijf gewoon de anticonceptiepil slikken, aan mijn lijf geen polonaise..” “Mijn moeder had nergens last van.”
Als we er maar niet aan hoeven…
En met al dat blijmoedige negeren, zo zal ik het maar noemen, zijn we nu een behoorlijk eind van wal geraakt. We zijn met een stuk of 1,2 miljoen. Dat is nog niet eerder in de Nederlandse geschiedenis voorgekomen. Ruim driekwart van ons is actief op de arbeidsmarkt. En niemand kent het antwoord op de vraag waarom we in de leeftijdcategorie van 45 tot 55 jaar meer verzuimen dan voorheen…
Laatst sprak ik een vrouw die in een behoorlijk hoge functie onderuit ging. Ze kon de stress die het werk met zich mee bracht niet meer aan met de vele opvliegers en andere overgangssymptomen. Die haar overvielen. Omdat ze zich, net als wij, niet had geïnformeerd over de overgang.
Maar mondje toe. Ze vond dat wij vrouwen over deze effecten zouden moeten zwijgen, zeker in de openbaarheid. Omdat vrouwen anders hun eigen glazen in zouden gooien. Jarenlang ijveren voor gelijke rechten en posities maar als het er op aankomt, het niet kunnen waarmaken..
Wat denk jij? Hebben wij vrouwen er belang bij dat de overgang in de taboesfeer blijft? Saron Petronilia
PS: Op 15 juni organiseer ik het Overgang Event 2012 voor jou en professionals.
Komt een overgangscoach bij de dokter..
Ik kon mijn ogen bijna niet geloven toen ik naar mijn ‘redding’ keek. Verbijstering vocht met moedeloosheid, om en om, nogal turbulent. En vervolgens die kleine stem, op dat wat wijsneuzerige toontje: ‘Je wist het toch. Ik heb het je meerdere keren verteld. Dat wordt niehiets met deze huisarts.’
Tsjaa, daar moest ik mijn stemmetje gelijk in geven. Ik ‘wist’ van tevoren dat ik er op zijn minst mijn beide schouders onder moest zetten… Bio-identieke hormonen voorgeschreven krijgen van deze arts… Eigenlijk onbegonnen werk, ook voor deze deskundige op het gebied van de overgang.
Bio-identieke hormonen zijn – zoals het woord eigenlijk al zegt – identiek aan de hormonen die je lichaam zelf produceert. Zowel de chemische structuur en de biologische functie zijn hetzelfde. Daar ging ik voor. Dat vond ik al genoeg polonaise aan mijn lijf.
Vanaf het eerste moment dat ik de huisarts ontmoette, was ik niet tevreden. Er was geen klik. Ze leek niet geïnteresseerd. Ze hoorde wel, maar ze luisterde niet. Bovendien ben ik getuige geweest van een vrouwelijke anticonceptiekwestie waarbij ze ronduit een wanprestatie leverde. Een vrouw die prutst met vrouwelijke organen.. Nee, ik had het niet zo op haar.
Een maand of tien elf geleden zat ik weer eens onder in de put. Ik maakte met de moed der wanhoop een afspraak met haar. Op het laatste moment besloot ik echter niet te gaan. Ik had geen zin in ingewikkelde gesprekken met haar. Bovendien leek het dieptepunt van mijn zwaarmoedige buien achter de rug te zijn.
Drie maanden geleden vond ik het toch tijd voor een ferm besluit. Ik had die put nu uit en te na in kaart gebracht, ik wilde er definitief uit. Tijdens deze afspraak stuurde de huisarts aan op het voorschrijven van de anticonceptiepil.
Daar had ik helemaal geen oren naar. Op mijn vijftigste? Waarom zou ik mijn lichaam tijdens de overgang in een kunstmatige menopauze brengen? Want dat is wat de anticonceptiepil doet. De hormoonpreparaten overschreeuwen je eigen hormoonhuishouding; de pil onderdrukt je natuurlijke cycli. Je bent zolang je de pil slikt in de menopauze (omdat je dan niet meer echt menstrueert).
Hoewel het gek voelde – zij is tenslotte de autoriteit met het receptenboekje – begon ik haar toch maar iets te vertellen over hormonale kwesties, tekorten en overschotten… Ze keek me aan alsof ze het in Keulen hoorde donderen. Toevallig had ze onlangs een bijscholing gehad, mompelde ze nog.
Ik ging naar huis met een formulier voor bloedonderzoek. Ik had geen fiducie in haar. Het formulier heeft dan ook wekenlang ergens onderop een stapel op mijn bureau gelegen, totdat de put zo diep bleek te (kunnen) zijn dat ik op een drafje naar het dichtstbijzijnde bloedprikpunt ben gegaan en eigenlijk al niet meer (een week!) kon wachten op de uitslag.
Tijdens de rapportbespreking heb ik nogmaals gezegd dat ik geen anticonceptiepil wilde. Ik heb zelfs de voorkeur uitgesproken voor een product, een crème. Dat kon ze me niet voorschrijven want dat was gewoon verkrijgbaar op het internet.
Ik heb gelegenheid vrouwhaftig (indachtig haar afwijzende reactie op alle informatie uit mijn mond) te baat genomen haar uit te leggen hoe ze bio-identieke hormonen kan herkennen. Oestradiol heet dan namelijk gewoon oestradiol (een van de drie oestrogenen). Termen als oestropipate en estradiol acetate verwijzen naar een farmaceutisch kunststukje. Ze moest een en ander bespreken met de apotheker.
Enkele dagen later, aan de telefoon, liet ze weten dat het met de natuurlijke oestradiol was gelukt, maar niet met de progesteron. Maar, deze pillen bewogen mee met mijn cyclus. Ik kon ze gewoon blijven slikken, want de van oudsher bekende ‘stopweek’ bestond nu uit een rijtje neppillen.
Het kon me allemaal niet meer schelen. Ik zou de volgende dag gelijk met mijn redding beginnen.
Voor me ligt de verpakking. Ik moest even fronzen van de bijsluiter waar duidelijk anticonceptiepil op stond. Ik dacht nog: zeker macht der apothekers gewoonte.. Maar het is echt zo. Ik heb de pil voorgeschreven gekregen met een synthetisch progesteron (dienogest) en een synthetisch oestrogeen (estradiolvaleraat).
Straks maar effe surfen op het internet.
Lieve groet, Saron
PS: Ik ben benieuwd naar jouw verhalen. Reageer!
Dus huppetee…
Weer sleep ik mezelf naar mijn werkkamer. De berg werk grijnst me tegemoet. Bijna valselijk. Als er een persoonlijkheid in zou zitten dan zou die zeker koboltachtige trekken hebben.
Ik neem de eindeloos lange to do list in handen. Een huilbui dringt zich aan me op. Een huilbui? Waar slaat dat nou weer op? Er is geen enkele aanleiding voor.
Onmiddellijk begin ik mijn blessings te counten. Ik heb een dak boven mijn hoofd – al moet het binnen nu en gauw helemaal opnieuw worden ingericht want ik kan die verzameling van de afgelopen dertig jaar niet meer aanzien: wat een troep. Ik heb geen schulden (wel een hypotheek maar die is nog steeds op te brengen). Ik ben gelukkig in de liefde (en heb de laatste tijd bijzonder weinig aan te merken op mijn geliefde). Mijn kids gaan lekker (ik zou een nervous breakdown nabij zijn als een van hen nu de kuren zou vertonen die ze enkele jaren geleden vertoonde). Kortom, de basis is op orde.
En, ik heb vannacht goed geslapen. Eigenlijk mag de vlag wel uit want zo vaak maak ik geen vijf, zes uur achter elkaar meer… Ik zou me goed moeten voelen, blijmoedig, gelukzalig zelfs. Waarom dan toch het gevoel ieder moment in janken te kunnen uitbarsten? Ik ben nota bene geen jankerd. Nooit geweest.
Het is gewoon een kwestie van gestaag doorgaan, spreek ik mezelf werklust in. Ik ben niet snel, maar kom uiteindelijk toch als eerste over de finish . Daar kan ik op bouwen. Dus huppetee… Maar nee. Nee, ik besluit ferm dat vandaag gewoon weer een off-day is. Een geoorloofde vrije dag, in een reeks die steeds langer wordt.
Als ik de kamer van mijn zestienjarige dochter in loop, valt mijn oog op haar strip anticonceptiepillen. Mijn huisarts wilde die mij nog voorschrijven. Met deze remedie zou ik door de perimenopauze heen glijden als een jongeling van een ingezeepte glijbaan. Maar ik schudde nee. Ik wilde het nog effe aankijken… Nu word ik overvallen door gretigheid: Precious! Hormonen! En voor ik me bedenken kan, heb ik een strip uit de voorraad van mijn dochter te pakken.
Ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15 staat er op. Wat is dat in hemelsnaam? De hormonen die ik zoek hebben termen als estradiol* en progesteron, daar heb ik nu te weinig van. Ik heb geleerd dat als iets geen estradiol heet, het geen estradiol IS. Dat ik dan te maken heb met een farmaceutisch kunststukje dat een poging doet om estradiol na te bootsen.
Dus die strip, die stop ik weer terug in het doosje. Maar ik baal er wel van. Want hoe kom ik nou uit deze aanhoudende dip? Door mezelf bij kop en kont te pakken en het retraitehok in te kwakken (de sauna). Daar kwam ik er al druipend van het zweet (vooral in mijn gezicht ) achter dat ik inmiddels te lang werk doe dat ik helemaal niet leuk vind, dat ik helemaal niet goed kan. Werk, waar mijn hart niet van openspat; dat mijn energiemanagement te zwaar belast, in deze fase van de overgang.
Dus actiepunt nummer een was: weg met dat werk. Ik ben zelfstandig ondernemer, dus dat kan ik gewoon doen.
Zo gezegd, zo gedaan. En warempel. De zon schijnt weer. Ik kan me bijna niet meer voorstellen dat ik het ben die het bovenstaande heeft geschreven. Ik zit gewoon te swingen op mijn bureaustoel, wellustig proevend aan woorden die geschikt zouden kunnen zijn voor deze blog. Als een jeugdige blom pluk ik de dag.
©Saron Petronilia
*een van de drie oestrogenen.
Niet zeuren maar poetsen!
Hoe gaat het met jou? Nu vraag ik niet om de beleefdheidsfrase: ‘goed’ – die sneller je mond uitrolt dan je denken kunt. Ik vraag je om echt even met je aandacht naar binnen te gaan en je hele eigen ik gewaar te worden. Ik wil namelijk met je stilstaan bij adagium: niet zeuren maar poetsen.
Je zult ze maar de kost moeten geven, de mannen en vrouwen die maar blijven voort hollen en ploeteren en ondertussen steeds minder contact hebben met zichzelf. Het is het gedrag dat met succes leidt tot bijvoorbeeld burnout. Maar liefst 12 procent van de werknemers tussen de 25 en 34 jaar zet om die reden zijn of haar carrière tijdelijk on hold. Soms meerdere keren.
In een latere fase van ons leven is zeuren nog steeds not done. We zwijgen liever over onze leeftijdsgerelateerde klachten (noem het de overgang) die zo rond je vijfenveertigste hun aanvang nemen. Erover zeuren betekent dat je toegeeft met een been in het graf te staan. Dat laat je wel uit je hoofd!
En mannen? Die houden al helemaal hun mond. Hoewel ook zij last kunnen hebben van opvliegers en nachtzweten… Het imago van de altijd presterende seksueel licht ontvlambare adonis wordt liever gedragen – al gaan ze er vreselijk onder gebukt – dan ontkracht.
Een deel van het ‘probleem’ zit ‘m in het gebrek aan kennis onder ons mannen en vrouwen. Zo denkt menige vrouw dat de ‘leeftijdgerelateerde klachten’ pas beginnen als ze is gestopt met menstrueren. Onderzoek toont echter aan dat die klachten zich juist heviger manifesteren in de periode dat ze nog menstrueert.
We blijven poetsen met die woeste zweetuitbraken, vermoeidheid, gejaagdheid, prikkelbaarheid, hartkloppingen, duizeligheid, neerslachtigheid, slapeloosheid, hoofdpijn of spier- en gewrichtsklachten. We gaan steeds meer verzuimen laten de CBS cijfers zien. We boeten steeds meer in aan levenslust en zelfwaardering..
Zeuren niet… alleen maar omdat we niet weten dat de verschijnselen massaal worden ondergaan. En nog veel erger, omdat we niet weten dat we er iets aan kunnen doen. We kunnen echter het gevoel behouden zelf achter het stuur van ons leven te zitten. Zowel privé als in ons werk.
Begin met zeuren! IJver voor een maandelijkse zeurdag bij je werkgever ☺. Maar blijf er niet in steken. Serveer tegelijkertijd kennis over leeftijdgerelateerde klachten. Weet dat er op dit moment 1,5 miljoen vrouwen zijn met leeftijdsgerelateerde klachten en evenzovele mannen.
Vuist in de lucht ☺ Saron Petronilia
Op 30 september geef ik de training Wijs in de Overgang.
Hieronder wat cijfermateriaal uit het grootschalige wetenschappelijke onderzoek rondom de overgang ‘Welzijn en seksualiteit in de overgang’, het proefschrift van psychologe Anna Oldenhave uit 1991. De informatie is afkomstig van uitgebreide data van 6622 vrouwen van 39 tot 60 jaar in de gemeente Ede.
Wat blijkt? 41% van de nog regelmatig menstruerende vrouwen heeft last van opvliegers en nachtzweten. Bij vrouwen die onregelmatig zijn, komen opvliegers en zweten vaker voor naarmate de maanstonden langer op zich laten wachten. Maar liefst 85% van de vrouwen die een half jaar tot twee jaar geleden voor het laatst menstrueerden heeft last van opvliegers en nachtzweten.
Het aantal vrouwen dat er last van heeft, neemt af als de maandelijkse bloedingen definitief voorbij zijn. Al met al heeft 57% van de vrouwen voor wie menstrueren tien jaar of langer geleden is, nog steeds opvliegers. Helaas bestaat er geen portie opvliegers waar iedere vrouw doorheen moet. Zoveel verschillende kapsels, zoveel verschillende porties. De ene vrouw kent het fenomeen niet of nauwelijks, terwijl de andere veelvuldig opvliegers heeft en dan ook nog eens jarenlang.
Maar vrouwen moeten zich niet aanstellen. Zo erg zijn die opvliegers en zo nou ook weer niet. Of toch wel? Liet eerder onderzoek zien dat de overgang weinig invloed had op het gevoel van welbevinden, dit grootschalige onderzoek maakte duidelijk dat hoe meer vrouwen last hebben van opvliegers en nachtzweten hoe meer ze ook last hebben van de andere overgangsklachten.
De meeste klachten worden dan ook gevonden bij vrouwen die nog menstrueren. Vooral de groep vrouwen die onregelmatig zijn en al last heeft van opvliegers en (nacht)zweten, wordt royaal bediend. De periode voordat de menstruatie voorgoed voorbij is, geeft vaak meer klachten dan wanneer de menopauze is bereikt.
Vrouwen met veel opvliegers en (nacht)zweten hebben meer last van vermoeidheid, gejaagdheid, prikkelbaarheid, hartkloppingen, duizeligheid, neerslachtigheid, slapeloosheid, hoofdpijn en spier- en gewrichtsklachten. En, die klachten blijken ons algemeen welbevinden negatiever te beïnvloeden dan de die ‘temperatuurswisselingen’ zelf.
Uit het onderzoek komt ook naar voren dat vrouwen die geen baarmoeder meer hebben maar nog wel een of beide eierstokken dat ze meer last hebben van overgangsverschijnselen dan vrouwen met baarmoeder. Ze hebben vaker opvliegers. Vaginale droogheid komt zelfs vier keer vaker voor. Vrouwen die nog regelmatig menstrueren hebben overigens minder last van vaginale droogheid en pijn bij het vrijen dan hun seksegenoten die het maandverband al een tijdlang niet meer nodig hebben gehad.
Uit wetenschappelijke publicaties van gynaecoloog dr.Peter van de Weijer (die is geëmigreerd naar Nieuw Zeeland) komen de volgende cijfers naar voren. Die zijn onder meer gebaseerd op een lezersonderzoek naar de beleving van de overgang van het tijdschrift Margriet uit de jaren tachtig.
Belangrijkste overgangsklachten % Vrouwen Opvliegers/nachtelijke transpiratie 72 – 86% onregelmatige menstruatie 63% pijn in de gewrichten 53% dikker worden 52% lusteloosheid 43% prikkelbaarheid 40% slaapproblemen 38% depressieve gevoelens 38% hoofdpijn 36% minder zin in seks 33% spontaan urineverlies 26% drogere vagina 17% pijn bij vrijen 11%
mama’s in de overgang
Zijn mama’s tussen de vijfenveertig en vijftig jaar, met jonge kinderen, zich bewust van de levensfase waarin ze zitten? De overgang? Zijn ze op de hoogte van de symptomen? Hebben ze tijd voor de overgang? Zorgen ze goed voor zichzelf?
Op een goede dag besloot schrijver dezes tot een klein onderzoek op Twitter (sociale media). Welke moeder in deze leeftijdcategorie met jong spul thuis wilde enkele vragen beantwoorden? Ten behoeve van dit boek. Binnen een paar uur reageerden vele mogelijke respondenten. De korte actie leverde 19 ingevulde formulieren op.
Het onderzoekje is natuurlijk helemaal niet wetenschappelijk verantwoord, maar het beeld dat er uit naar voren komt, komt overeen met de inhoud van de talloze gesprekken en interviews die eerder zijn gehouden. De mama’s scoorden zichzelf met de vragenlijst ‘Beoordeel jezelf’ (op blz. 44 en 45) en beantwoordden vervolgens nog enkele vragen. Driekwart van hen bevond zich in de overgang. Voor de meesten bleek dat een verrassende uitslag.
Dat is niet zo verwonderlijk natuurlijk, want er circuleert zo weinig kennis over dit fenomeen dat de meeste vrouwen denken dat als ze heel veel opvliegers hebben en hun menstruatie achterwege blijft ze pas in de overgang zijn. De moeders kenden ook het verschil niet tussen de overgang en de menopauze. Ja, eentje. (Hoera)
Een enkeling van de grote groep had wel eens een opvlieger gehad maar de meesten niet. Dus de overgang was voor hen een ver van hun bed show, dachten ze. Ze scoorden echter hoog op de minder bekende overgangssymptomen zoals hevige menstruatie, veranderende menstruatie, PMS-klachten, vocht vasthouden, pijnlijke borsten, hartkloppingen, slaapstoornissen, snel geïrriteerd zijn, stemmingswisselingen, concentratieproblemen, vergeetachtigheid en spier- en gewrichtspijn.
De vrouwen die meededen aan het onderzoekje nemen vrijwel allemaal regelmatig tijd voor zichzelf. Van enkele vijf-minuten momentjes per dag, geregelde meditaties in de week tot hele cursussen. Om te komen tot zelfreflectie, tot een idee van: hoe gaat het met mij? Ze hebben de uiteenlopende symptomen over het algemeen wel eerder bij zichzelf geconstateerd, maar nimmer de link gelegd met de overgang. Ze weten de verschijnselen (en klachten) aan de veeleisende combinatie van werk en jonge kinderen.
Er zaten natuurlijk ook moeders tussen die helemaal geen tijd hebben om de tijd te nemen voor zichzelf. Het eigenlijk heel vanzelfsprekend vinden dat dat er nou juist bij inschiet. Die vliegen net als de anderen van hot naar haar tussen school en clubjes, werk, huishouden, relatie en weer terug. Een moeder heeft ingegrepen en is gestopt met haar baan van drie dagen in de week. Zij zegt: ‘Hoe heb ik hier ooit drie dagen bij kunnen werken?’
Het spreekt bijna voor zich, maar de meesten hebben zich voor de conceptie niet echt beziggehouden met het idee dat ze in de overgang is als haar kinderen nog jong zijn. ‘Er wordt ook weinig of niets over geschreven of gesproken’, reageert een van hen terecht. Een moeder heeft er juist wel over nagedacht. Haar kleinkinderen zullen niet zo heel lang van haar kunnen genieten, vermoedt ze.
Wat het meest opvalt in de antwoorden op de bijgeleverde vragenlijst, is dat deze moeders het helemaal niet nodig vinden dat hun directe omgeving rekening met hen houdt. Er wordt meestal nog wel gepraat met de papa over vermoeidheid of geïrriteerdheid en dergelijke. Maar op begrip rekenen de mama’s niet, en krijgen ze ook niet. Een van hen zegt: ‘Dan roept mijn man: ‘Je moet naar de dokter.’ Slechts een enkeling jubelt over een begripvolle man of zelfs ‘mijn grootste fan’.
Aan de kinderen wordt helemaal niets gevraagd dat lijkt op een snufje consideratie voor mama’s ‘zwaardere’ momenten. Moeders willen hun spruiten niet lastigvallen met hun dips. Of ze vinden dat de kids al genoeg hebben aan zichzelf. En de meesten reageren met: het is toch mijn probleem?
We ploeteren gewoon voort terwijl we ons minder vrolijk voelen en minder geduldig zijn dan voorheen. De moeders hebben gelukkig weinig last van schuldgevoelens richting hun kinderen. It’s all in the game. Een van hen vind de gedachte aan schuldgevoelens alleen al te ridicuul voor woorden. ‘No way, ze zeuren net zo hard als ik’.
Sommige moeders leggen de kinderen wel uit dat mama niet in goede doen is, of zoals een moeder plastisch omschrijft ‘zich weer gedraagt als the bitch from hell’. Dat zijn overigens de moeders die vermoedden dat de overgang ‘er aan zat te komen’. Veel vermakelijks valt er voor de mams van vijftig natuurlijk ook te beleven. Zij krijgen reacties als: ‘Je ziet er nog helemaal niet zo oud als een omaatje uit hoor, mam’ en ‘Mam, beloofd! Ik zal je nooit oma gaan noemen’. Of: ‘Ik ben in ontwikkeling, jij in afwikkeling’.
Het zijn uiteraard de gezellige kletsmomentjes met de kinderen, het zien opgroeien, de gezamenlijke activiteiten tot en met het kijken naar het nageslacht dat dartelt door de natuur, op het sportveld of in de turnzaal, dat deze oudere mama’s de energie geeft om door te gaan. En de vriendinnen. Die bieden hen een luisterend oor, soms zelfs hilarische herkenning van de perikelen van deze menopuberteit*.
*menopuberteit is bedacht door een van de respondenten.
Bestel Alles wat je moet weten over de overgang à € 19,95 nu!
Van stoute meid naar ijskoningin?
Hè ja, laten we het over seksualiteit hebben. Onder invloed van wijzigingen in je hormoonhuishouding rond je vijfenveertigste verandert er het nodige in je lichaam en je geest. Je seksualiteit past zich daaraan aan.
Verander je in langzaam maar zeker van een ‘stoute’ meid in een ijskoningin, vraag je je misschien ongerust af. Ook omdat in onze samenleving het idee heerst dat vrouwen van een zekere leeftijd niet meer geïnteresseerd zouden zijn in seks. Cougars (mannen die op oudere vrouwen vallen) en vrouwen met een verse geliefde weten echter wel beter.
Vrouwen die te maken hebben met overgangsverschijnselen zoals stemmingswisselingen en slapeloosheid ervaren niet te min een afnemend libido. Zeker als je geliefde nog wel seksueel in je is geïnteresseerd, maak je je zorgen over je relatie. En stiekem heb je ook nog eens de handen vol aan jezelf. We praten er liever niet over, laat staan dat we er gewoon over doen.
Maar we ontdekken naast lichamelijke ongemakken dat we ons niet meer goed kunnen concentreren, regelmatig afspraken vergeten, niet meer echt kunnen luisteren naar allerlei gebabbel. We hebben tijd nodig voor onszelf. Ons hoofd staat eenvoudigweg niet naar seks.
Je lustgevoelens komen echt wel terug, zeker als je er in minder turbulente tijden werk van maakt. Wees creatief! In je up of met je geliefde. Als je er de brui aan geeft, verdwijnt de lust. If you don’t use it you’ll loose it. Door (solo) seks kun je bovendien spanning ontladen. Je energie stroomt dan weer lekker door je lijf en je kunt er weer effe tegen.
Het bijzondere is ook dat er stikstofmonoxide, een neurotransmitter, vrijkomt in je bloedvaten als je geniet. Hierdoor krijgt de bloedstroom een impuls en daar heeft je hele systeem profijt van.
De ontdekking van de effecten van deze stoffen heeft onder meer geleid tot die blauwe potentiepil. Als je plezier hebt, komt er ook een morfineachtige stof vrij die gevoelens van euforie vergroot en pijn verzacht. Dat wil je jezelf toch niet onthouden?
Neem daarbij dat bij veel vrouwen het sekshormoon testosteron – ja die maken wij ook aan - meer gezicht krijgt als gevolg van verminderde niveaus van het hormoon oestrogeen. Dus geef niet op. Begin in ieder geval met dagelijks veelvuldig aan- en ontspannen van je bekkenbodemspieren. (Waarmee je onder andere je plas ophoudt.) Dat zorgt voor meer bloeddoorstroom en stimulans in de genitale zone. Wie weet wat daar nog meer van komt☺.
Saron Petronilia Auteur van Het Eigen Wijze Vrouwenboek www.petronilia.nl
Bestel nu een gesigneerd exemplaar van Het Eigen Wijze Vrouwenboek. Je krijgt haar per omgaande thuis gestuurd.
Deze blog verscheen eerder in de nieuwsbrief van Care for Women.
Verbouwing in de hersenen tijdens overgang
Terwijl je baarmoeder en eierstokken zich ongeveer vanaf je vijfenveertigste hard maken voor een fatsoenlijke pensioenregeling, maken je fysieke hersenen zich op voor een nieuwe start. Ze worden cru gezegd minder vrouwelijk. Dat komt door de afname van de productie van het hormoon oestrogeen gedurende de overgang. In het hersenweefsel, dat is vergeven van de oestrogeenreceptoren, vindt dan een heuse verbouwing plaats.
Je wordt geboren met vrouwelijke genitaliën en, minder zichtbaar, met vrouwelijke hersenen. In de baarmoeder dobberen meisjes en jongetjes de eerste acht weken rond met overeenkomstige hersentjes. Vrouwelijke. Zodra de testikels van het jongetje het hormoon testosteron in grote hoeveelheden gaat produceren, wordt korte metten gemaakt met het vrouwelijke ervan.
De hersencellen van de meisjesfoetus blijken in de baarmoeder meer verbindingen te maken in de communicatiecentra en emotieverwerkende gebieden dan die van de jongensfoetus. Je wordt dan ook geboren met meer aanleg dan jongetjes om vaardigheden op het gebied van communicatie te ontwikkelen. Tijdens je peuterdom produceren je petieterige eierstokken grote hoeveelheden oestrogeen, vergelijkbaar met die van de volwassen vrouw. Die bevorderen verdere groei en ontwikkeling van de eerdergenoemde gebieden. In je vruchtbare jaren badderen de hersenen heerlijk in de oestrogenen: we zijn gericht op communicatie, emotie en zorg.
Als gevolg van de zich terugtrekkende oestrogenen tijdens de overgang verandert er nogal wat in je hoofd. En dat is te merken. Bijvoorbeeld doordat de hypothalamus, een klier gelegen in hersenen, ervan van slag raakt. In een poging je lichaamstemperatuur op peil te houden, geeft die regelmatig een dotje gas te veel. Het gevolg: opvliegers en nachtzweten.
Kon je multitasken als de beste, tijdens de overgangsfase kun je dat wel vergeten. Je vergeet letterlijk meer dan je lief is, kunt je niet meer zo goed concentreren. Misschien denk je zelfs: “Ik word toch niet dement?” Je kunt ook al niet meer zo goed naar onbelangrijk gebabbel luisteren. En dat alles laat je niet koud. Nee, je hebt er een zorg bij. Want is er met je aan de hand? Zo nu en dan belandt je wellicht zelfs in een emotionele rollercoaster. Voor je het goed en wel beseft, schiet je uit je slof.
Het antwoord: je bent in verbouwing. Langzaam maar zeker zul je ‘ontwaken’ je uit een jarenlange zorgtoestand. Nu gebeurt dat meestal nog met horten en stoten. Vooral voorafgaand aan je menstruatie. Aan de horizon gloort echter een nieuwe jij. Vrouwen die de menopauze voorbij zijn – het jaar dat ze niet meer ongesteld zijn geweest – geven aan dat ze zich niet alleen gelijkmatiger voelen maar ook dat ze meer focus hebben op wat ze zelf willen (bereiken). Ze zeggen een tweede jeugd te ervaren.
De terugtrekkende oestrogenen maken je hersenen minder ‘vrouwelijk’, zoals de mannelijke hersenen minder mannelijk worden door de afname van testosteron. Vrouwen worden minder zorgzaam terwijl mannen gemakkelijker wat zorgtaken op zich nemen. Na de verbouwing blijkt dat we meer op elkaar zijn gaan lijken.
Saron Petronilia
Bestel nu Het Eigen Wijze Vrouwenboek en je krijgt haar gesigneerd thuisgestuurd.
Rijker en wijzer
Vrouwen zijn sensuele wezens. We activeren, onbewust, al onze zintuigen zodra we, bijvoorbeeld, iemand ontmoeten. Snif, de neus heeft de persoon geroken. Je ogen hebben haar van top tot teen opgenomen, inclusief haar gezichtsuitdrukking. Je luistert naar wat ze zegt, ook naar wat ze tussen de regels door vertelt of verbergt. Haar gemoedstoestand hebt je al even gepeild door haar aan te raken, te omhelzen of te kussen. Je hebt haar (of hem), letterlijk en figuurlijk, geproefd. Tegelijkertijd bespeuren we razendsnel het effect van de ontmoeting op onze emoties. We voelen compassie, blijdschap of misschien wel antipathie. Maar we voelen. Wij vrouwen brengen al onze zintuigen en informatie uit onze levenservaringen op de automatische piloot in stelling. Daar zijn we op gebouwd en dat openbaarde zich direct na onze geboorte. Onderzoek toont aan dat de hersencellen van meisjes in de baarmoeder meer verbindingen maken in de communicatiecentra en emotieverwerkende gebieden van de hersenen dan die van jongens. Meisjesbaby’s vertonen vlak na de geboorte meer belangstelling voor gezichten. Ook blijken ze stembuigingen beter te kunnen horen dan jongens. We kijken niet alleen veel meer naar de uitdrukking op gezichten maar kunnen eveneens inschatten of er naar ons wordt geluisterd of niet. We stappen behoorlijk goed geëquipeerd, als het gaat om communicatieskills, het leven in. We onthouden de emotionele details (en zintuiglijke waarnemingen) van onze ervaringen, kunnen zaken in een breder perspectief zien (verbinden alles met alles, zeg maar), hebben intuïties en … zijn lang niet altijd zo besluitvaardig als mannen. Dan is daar nog de hormonendans – die ons tientallen jaren in de greep houdt – die voor de nodige kruiderijen zorgt. Afhankelijk van het moment in onze menstruatiecyclus – lees de hormonen die zich dan doen gelden – zijn we daadkrachtig, vrolijk en opgeruimd, moe of neerslachtig. Die hormonendans kleurt onze emoties. En we verteren het allemaal: dat rijke gevoelsleven. De overgang, die de nodige jaren in beslag neemt, kunnen we ervaren als turbulent. Maar we glijden langzamerhand naar een stabiele gemoedstoestand als gevolg van het terugtredend hormoon oestrogeen. We weten steeds beter wie we zijn en wat we willen. We worden besluitvaardiger, ook wel mannelijker. Zoals mannen naarmate het leven verstrijkt onder invloed van het terugtredende hormoon testosteron wat vrouwelijker worden: meer zorgend. Maar je blijft vrouw met een rijk gevoelsleven. Rijker èn wijzer, dat wel. Saron Petronilia
Bestel Het Eigen Wijze Vrouwenboek nu.
Deze column verscheen eerder in de nieuwsbrief van CareforWomen
Als je menstruatie verandert
Vroeger kon ik er geen touw aan vastknopen. Alle varianten op de maandelijkse cyclus kwamen voorbij. Had de ene vrouw een korte en moest ze iedere drie weken de maandverbanddoos tevoorschijn halen, de volgende had weer een lange cyclus van dertig dagen. Hoe lang de mijne was, heb ik nooit kunnen achterhalen. Die was iedere maand anders. Er zat geen ritme in.
Zo links en rechts hoorde ik om me heen dat vrouwen hun menstruatie zelfs voelden aankomen. De een dook enkele dagen van te voren een halve depressie in: PMS. De ander roosterde zichzelf en haar werkneemsters op de voor hen gezette tijden in voor klussen waarin ze hun schoonmaakwoede kwijt konden. De volgende ging de deur niet uit zonder een ‘bescherming’ in haar slipje: het kon ieder moment beginnen…Ik voelde niks aankomen. Was niet echt humeurig, had geen last van waarschuwende krampen, geen overmatige lust in snoep of chips of iets dergelijks, niets.
Maar als het dan zover was, was ik ook goed aan de beurt. Tien dagen lang, als ik het ‘naroesten’ meetel. Verder niets aan de hand; de paracetamollen konden gewoon in het medicijnkastje blijven liggen. Voor vrouwen en meisjes die zich beklaagden over helse pijnen, die zelfs een paar dagen het bed moesten houden, had ik weinig begrip. Stiekem vond ik ze zelfs een tikje miezemuizerig.
Na mijn veertigste kreeg ik iets meer greep op mijn maanstonde. Zoals bij meer vrouwen stak er soms een paar dagen tevoren een gevoelentje op in de buikstreek. Ah, dat moest het zijn.. Snel rekende ik in gedachten terug: Ja, dat kon wel eens kloppen…
Het grappige is dat mijn vermoedens van de op komst zijnde uitdrijving van het buiten bedrijf gestelde baarmoederslijmvlies mij ’s nachts in een soort waakslaap hielden. Bij de eerste de beste serieus te nemen tekenen, rolde ik mij slaapdronken op mijn buik, stak mijn benen buiten het bed en stapte dan achterwaarts uit de echtelijke stonde. Zo voorkwam ik dat ik midden in de nacht met biotex en schone lakens in de weer moest.
Sinds anderhalf jaar bespeur ik een duidelijke verandering. Tegenwoordig is het ritme van de cyclus klip en klaar; mijn hormonendans duurt 28 dagen. Nu begrijp ik vrouwen die maandansen doen beter. Het is bijzonder om je zo ‘verbonden’ te voelen met de natuur. Mijn menstruatie duurt ook nog maar enkele dagen. Heerlijk – zo zit ik er in en tjoep, zo ben ik er weer vanaf. Maar wat een krampen! En hoe misselijk kan een mens zijn!
Tegenwoordig zet ik ’s avonds alvast een volle fluitketel en een kruik klaar. Op mijn nachtkastje liggen de paracetamollen onder handbereik. Ik heb veel meer begrip voor de klachten van vrouwen gekregen. Soms doen de krampen me denken aan de beenweeën tijdens een bevalling.
Niet dat ik het allemaal lijdzaam onderga. Ik vind het wel stoer dat mijn lichaam me roept en me dwingt mijn aandacht naar binnen te keren. Er verandert ook nogal wat in een vrouwenlichaam dat afscheid aan het nemen is van haar vruchtbaarheid.
Er is een nieuwe fase in mijn leven aangebroken, die de overgang heet. Veel vrouwen, zo niet bijna alle, denken dat ze zolang ze regelmatig menstrueren, te ‘jong’ (en te ‘sexy’) zijn voor de overgang. Dat is een misvatting. De overgang duurt gemiddeld 2 tot 12 jaar. Zeker als je rond de 45 bent, veranderingen in je menstruatie bespeurt of – zoals een vriendin laatst zei: ‘wat korter voor de kar gespannen staat’ -kun je aannemen dat deze bijzondere fase ook voor jou is aangebroken.
De overgang begint niet per se met opvliegers en een hortend en stotend tot stilstand komende menstruatiecyclus... Je puberteit begon ook niet met de eerste schaamhaar, als je die al ontdekte voordat het een bosje werd.. Je puberteit was een proces van jaren. Dat is je overgang, de periode rondom je menopauze, ook.
Lieve groet, Saron
Wil je op de hoogte blijven van al mijn activiteiten, abonneer je op mijn nieuwsbrief.
Een dagje UIT de hormonen
Allereerst mijn excuses. Ik ben hier zo lang niet actief geweest dat ik me er bijna voor schaam. Bijna. Ondertussen ben ik echter druk bezig geweest met het ontwikkelen van allerlei ideeën. Een daarvan is het organiseren van een feestelijk event, begin deze herfst, voor vrouwen rondom het thema: overgang.
Ik ken mezelf. Ik ben goed in het verzinnen van allerlei leuks, maar organiseren… dat is niet helemaal mijn ding. Dus ging ik op zoek naar mensen die over een waar talent beschikken voor organiseren van events. Ik vind namelijk dat je vooral moet doen waar je goed in bent en de rest moet delegeren aan iemand anders,
Inmiddels heb ik een clubje uiterst competente vrouwen (en een man) om me heen verzameld die borg willen staan voor een heerlijk feestelijk event. Een van hen is een capabele projectleider die zelf midden in de overgang zit, compleet met opvliegers en onnavolgbare huilbuien. Ze kent niet alleen het professionele klappen van de zweep, ze ‘beheerst’ dus ook het onderwerp
De zoektocht naar deze mensen is een waar avontuur geweest. Steeds als ik met iemand over dit idee sprak, bruiste ik van de energie. Mijn enthousiasme werkte kennelijk zo aanstekelijk dat bijna iedereen wel een bijdrage wilde leveren. Mijn intuïtie zei me echter dat ik nog niet op de juiste persoon was gestuit. Natuurlijk was ik blij met ieder aanbod, maar ik moest het event nog steeds zelf organiseren…
Totdat ik tegenover een man van een jaar of vijftig zat in mijn favoriete Chinese restaurant. Hij hoorde me aan terwijl we gretig de diverse smaakvolle dimsums oppeuzelden. Het klikte tussen ons. Ik struikelde bijna over mijn woorden terwijl ik het ene programma-onderdeel na het andere te berde bracht. En plotseling zie hij: Saron, je bent een vat vol fantastische ideeën, maar wat is je concept?
Concept?? Met die vraag had hij me van de wijs gebracht. Nou staat hij aan het hoofd van een organisatie die talloze succesvolle evenementen heeft georganiseerd, dus ik nam hem onmiddellijk serieus. Wat bedoelde hij met ‘concept’? Nippend van zijn kopje Chinese thee legde hij mij uit wat een concept was en waarom dat zo belangrijk was. Hij voegde daaraan toe dat hij, beslist aangestoken door mijn virus, samen met enkele leden van zijn team mij gratis en vrijblijvend zou ‘doorzagen’ over mijn concept zodra ik dat had ingeleverd.
‘s Avonds op de bank terwijl ik rustig wat zat te zappen, werd ik overvallen door een ‘concept’ dat plotsklaps in me op borrelde. Ik greep pen en papier, liet het televisieprogramma voor wat het was, en schreef en schreef. Aan deze man en zijn team ben ik blijven kleven, en zij kleven graag aan mij. Er wordt een begroting gemaakt, een geschikte (lees gezellige vrouwelijke) ruimte gezocht en binnenkort kan ik je zelfs melden welke dag je in je agenda moet vrijhouden.
Waarvoor? Voor een feestelijke dag voor honderden vrouwen die net als jij zoveel mogelijk informatie willen over de o zo belangrijke fase in je leven: de overgang. Je wilt weten wat er allemaal in je lijf en hoofd gebeurt, hoe je ermee om kunt gaan en ja, hoe je er zelfs een fantastische tijd van kunt maken.
Het sprankelende event biedt niet alleen informatie. Je kunt ook diverse workshops en lezingen volgen. En naast het serieuze is er ook ruimschoots vermaak. Het spreekt voor zich dat ik Yvonne van der Hurk van de Hormonologen zal proberen te strikken.. Eigenlijk is het een ideale gelegenheid voor jou en je vriendinnen om samen een dagje uit te gaan! Misschien blijf je wel tot en met de after-party!
Zodra er een datum en een plaats is vastgelegd, meld ik dat hier op de site.
In de gaten houden dus
Lieve groet, Saron
Wil je graag op de hoogte blijven van al mijn activiteiten, abonneer je dan op mijn nieuwsbrief.